ไพล

ไพล (ชื่อวิทยาศาสตร์: Zingiber montanum) เป็นสมุนไพรพื้นบ้านในตระกูลขิง-ข่า ที่พบมากในประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคเหนือและภาคอีสาน คนไทยนิยมใช้ “ไพลสด” ซึ่งหมายถึง เหง้าหรือรากสดของไพลที่ยังไม่ผ่านการอบแห้ง มาสกัดหรือบดใช้ในตำรับยา เพราะมีสารออกฤทธิ์สูงและสดใหม่

ไพลสดคืออะไร?

• คือเหง้าของพืชไพลที่ยังไม่ผ่านกระบวนการอบแห้งหรือแปรรูป
• มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว สีเหลืองทอง เนื้อฉ่ำน้ำมันหอมระเหย
• สรรพคุณทางยาเข้มข้นกว่าการใช้แบบแห้ง เพราะยังคงมีน้ำมันหอมระเหยและสารสำคัญอย่างครบถ้วน

ทำไมจึงนิยมนำมาทำ “ยาหม่องสมุนไพร”?

1. มีฤทธิ์ต้านการอักเสบสูง
   ไพลสดมีสาร “Terpinen-4-ol” ที่ช่วยลดอาการอักเสบ บวม เคล็ดขัดยอกได้ดีเยี่ยม
2. บรรเทาอาการปวดได้อย่างเป็นธรรมชาติ
   ไม่ว่าจะเป็นปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ หรือปวดข้อ ไพลช่วยคลายอาการโดยไม่ต้องใช้สารเคมี
3. ลดอาการฟกช้ำได้เร็ว
   ไพลสดมีฤทธิ์สลายเลือดคั่ง ฟื้นฟูเนื้อเยื่อ ทำให้เหมาะกับการใช้ในยาหม่องสำหรับนักกีฬา หรือผู้สูงวัย
4. มีน้ำมันหอมระเหยจากธรรมชาติ
   กลิ่นไพลสดมีคุณสมบัติช่วยให้รู้สึกสดชื่น โล่งจมูก และผ่อนคลาย ช่วยลดอาการวิงเวียนได้
5. ปลอดภัยและเหมาะกับการใช้ภายนอกในชีวิตประจำวัน
   ยาหม่องจากไพลสดมักไม่มีส่วนผสมของสารเคมีอันตราย จึงใช้ได้กับทุกเพศทุกวัย

ไพลสดในภูมิปัญญาไทย

• ในการนวดแผนไทย ไพลสดเป็นวัตถุดิบหลักในการทำลูกประคบสมุนไพร
• ในหมอยาพื้นบ้าน ใช้ไพลบดสดผสมเหล้า ทาแก้เคล็ดขัดยอก
• ในเวชกรรมไทย ใช้ไพลต้มประคบเพื่อลดอาการปวดหลังคลอด